శ్రీ పైల్వాన్ నంజప్ప – చిత్రదుర్గ కుస్తీ ప్రపంచపు ధ్రువతార

చిత్రదుర్గ పేరు వినగానే మనకు ప్రసిద్ధ కోట, చంద్రవళ్లి, జోగిమట్టి, మఠాలు మరియు వీర చరిత్ర గుర్తుకు వస్తాయి. అయితే చిత్రదుర్గ సాంస్కృతిక చరిత్రలో మరో గొప్ప సంప్రదాయం ఉంది. అదే గరడి గృహాలు మరియు సాంప్రదాయ కుస్తీ సంస్కృతి.

ఈ గొప్ప మల్లయుద్ధ సంప్రదాయం నుంచి వెలుగులోకి వచ్చిన ప్రముఖులలో పైల్వాన్ నంజప్ప ప్రత్యేక స్థానం పొందారు.

గొప్ప కుస్తీ యోధుడు, ఉస్తాద్, దేశభక్తుడు, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొన్న సాహసి, తబలా వాదకుడు మరియు కళాభిమాని అయిన నంజప్ప చిత్రదుర్గ ప్రజల జ్ఞాపకాలలో చిరస్థాయిగా నిలిచారు.

చిత్రదుర్గ కుస్తీ సంప్రదాయం

వీరుల నేలగా ప్రసిద్ధి చెందిన చిత్రదుర్గకు శారీరక శక్తి, మల్లయుద్ధం మరియు సాహస క్రీడలతో శతాబ్దాల అనుబంధం ఉంది.

విజయనగర కాలం నుంచే ఈ ప్రాంతంలో మల్లయుద్ధం మరియు శారీరక శిక్షణకు ప్రాధాన్యం ఉండేది. తరువాత చిత్రదుర్గ నాయకుల పాలనలో కూడా ఈ సంప్రదాయం కొనసాగింది.

మల్లయుద్ధంలో నైపుణ్యం కలిగిన జట్టీలు పాలకులు మరియు యోధులకు కుస్తీ, శారీరక పోరాట విద్యలను నేర్పేవారని చారిత్రక సంప్రదాయాలు తెలియజేస్తాయి.

చిత్రదుర్గలో ప్రసిద్ధి చెందిన గరడిలలో దొడ్డ గరడి, సన్న గరడి, బురుజనహట్టి గరడి, హగలు దీవటిగె గరడి, ఆంజనేయస్వామి గరడి మరియు హొరపేటె అంజుమన్ గరడి ముఖ్యమైనవి.

ఈ గొప్ప కుస్తీ సంప్రదాయంలోనే పైల్వాన్ నంజప్ప ఎదిగారు.

జననం మరియు బాల్యం

పైల్వాన్ నంజప్ప 1924 ఆగస్టు 9న, లాడర ఈశ్వరప్ప మరియు నంజమ్మ దంపతులకు మూడవ కుమారుడిగా జన్మించారు.

ఆయన కుటుంబం ఉత్తర భారత మూలాలతో అనుబంధం ఉన్న లాడర సమాజానికి చెందినది.

చిన్నప్పటి నుంచే నంజప్పకు కుస్తీపై అపారమైన ఆసక్తి ఉండేది. పాఠశాల చదువులకంటే గరడి మట్టి, వ్యాయామం మరియు మల్లయుద్ధ విద్య ఆయనను ఎక్కువగా ఆకర్షించాయి.

గరడే ఆయన పాఠశాలగా, శారీరక క్రమశిక్షణ ఆయన విద్యగా, కుస్తీ ఆయన జీవిత లక్ష్యంగా మారాయి.

దొడ్డ గరడి ఉస్తాద్

నంజప్ప జీవితం చిత్రదుర్గలోని ప్రసిద్ధ దొడ్డ గరడితో విడదీయరాని సంబంధం కలిగి ఉంది. తరువాత ఆయన అక్కడ ఉస్తాద్‌గా కూడా గుర్తింపు పొందారు.

మొదట బుడ్డన్న వద్ద కుస్తీలోని సూక్ష్మమైన పద్ధతులను నేర్చుకున్నారు.

తరువాత లాహోర్ నుంచి వచ్చిన ఉస్తాద్ పరిపైగర్ ఆయన ప్రతిభను మరింత మెరుగుపరిచారు.

ఈ గురుశిష్యుల అనుబంధం కేవలం కుస్తీకి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. హిందూ శిష్యుడు, ముస్లిం గురువు మధ్య ఏర్పడిన ఆత్మీయ బంధం హిందూ-ముస్లిం సామరస్యానికి గొప్ప ఉదాహరణగా నిలిచింది.

కుస్తీ ప్రపంచపు ధ్రువతార

నంజప్ప శారీరక బలం, సాహసం, కుస్తీ నైపుణ్యం మరియు ఆకట్టుకునే వ్యక్తిత్వం ఆయనకు గొప్ప ప్రజాదరణ తెచ్చాయి.

ఆ రోజుల్లో కుస్తీ కేవలం క్రీడ మాత్రమే కాదు. ఒక పైల్వాన్ తన గురువు, గరడి మరియు ఊరి గౌరవానికి ప్రతినిధిగా భావించబడేవాడు.

చిత్రదుర్గకు నంజప్ప అలాంటి గర్వకారణంగా నిలిచారు.

ఒక తరం చిత్రదుర్గ ప్రజలకు “కుస్తీ” అనగానే గుర్తుకొచ్చే పేరు పైల్వాన్ నంజప్ప.

ఆయన శిష్యులలో గౌళిగర లింగన్న (మూగ) ప్రముఖుడిగా గుర్తింపు పొందారు.

దేశభక్తుడు నంజప్ప

నంజప్ప ధైర్యం కుస్తీ రంగానికే పరిమితం కాలేదు.

1947లో భారత స్వాతంత్ర్య సమయంలో మైసూరు సంస్థానంలో జరిగిన “మైసూరు చలో” ఉద్యమం ప్రభావం చిత్రదుర్గపై కూడా పడింది.

పైల్వాన్ నంజప్ప మరియు దొడ్డ గరడి సభ్యులు ఈ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.

ఒక ప్రభుత్వ కార్యాలయంపై భారత త్రివర్ణ పతాకాన్ని ఎగురవేసే సాహసంలో నంజప్ప పాల్గొన్నారు. ఆ సమయంలో పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేయడంతో పాటు కాల్పులు జరిపారు. నంజప్ప పోలీసుల తూటా నుంచి తృటిలో తప్పించుకున్నారని స్మరించబడుతుంది.

ఈ సంఘటన ఆయన దేశభక్తి మరియు నిర్భయ స్వభావానికి నిదర్శనం.

తబలాపై ప్రేమ

బలమైన మల్లయోధుడి రూపం వెనుక కళను ప్రేమించే సున్నితమైన మనసు కూడా నంజప్పకు ఉండేది.

ఆయనకు తబలా వాయించడం అంటే ఎంతో ఇష్టం.

అనేక నాటక కంపెనీలతో సంబంధాలు కలిగిన ఆయన ఔత్సాహిక తబలా వాదకుడిగా కూడా పేరు పొందారు. ఆయన వాయిద్య నైపుణ్యం హిరణ్ణయ్య వంటి ప్రముఖ రంగస్థల కళాకారుల ప్రశంసలను పొందినట్లు గుర్తుచేసుకుంటారు.

రంగస్థలంతో అనుబంధం

ఆ కాలంలో చిత్రదుర్గలో నాటకాలు మరియు సాంస్కృతిక సంఘాలు ప్రజా జీవితంలో ముఖ్యమైన భాగంగా ఉండేవి.

దొడ్డపేటలోని నవ భారత తరుణ కళావిదర సంఘం వంటి సంస్థలు స్థానిక కళలకు వేదికగా నిలిచాయి.

“రాజ వీర మదకరి నాయక” వంటి నాటకాలు చిత్రదుర్గ వీర చరిత్రను రంగస్థలం ద్వారా ప్రజల్లో సజీవంగా ఉంచాయి.

నంజప్ప ఈ సాంస్కృతిక ప్రపంచంతో కూడా సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.

డా. రాజ్‌కుమార్ మరియు సినిమా

నాటక కంపెనీలతో ఉన్న అనుబంధం వల్ల నంజప్పకు కన్నడ సినీ రంగంలోని ప్రముఖులతో కూడా పరిచయం ఏర్పడింది.

కన్నడ సినీ దిగ్గజం డా. రాజ్‌కుమార్తో కూడా ఆయనకు స్నేహపూర్వక పరిచయం ఏర్పడినట్లు చెప్పబడుతుంది.

డా. రాజ్‌కుమార్ నటించిన చారిత్రక చిత్రం **“రణధీర కంఠీరవ”**లో నంజప్ప అతిథి నటుడిగా కనిపించారు. విశేషమేమిటంటే, నిజ జీవితంలో ఉన్నట్లుగానే సినిమాలో కూడా ఆయన పైల్వాన్ పాత్రనే పోషించారు.

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి

పైల్వాన్ నంజప్పను కేవలం కుస్తీ యోధుడిగా మాత్రమే చూడటం ఆయన వ్యక్తిత్వాన్ని పూర్తిగా ప్రతిబింబించదు.

ఆయన మల్లయోధుడు, ఉస్తాద్, దేశభక్తుడు, ఉద్యమకారుడు, తబలా వాదకుడు, రంగస్థల ప్రేమికుడు మరియు కళాభిమాని.

గరడి, కుస్తీ మైదానం, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం, నాటక రంగం, సంగీతం మరియు సినిమా — పాత చిత్రదుర్గలోని ఈ విభిన్న ప్రపంచాలను ఆయన జీవితం కలిపింది.

విషాదకరమైన ముగింపు

ఎంతో ప్రతిభ మరియు ప్రజాదరణ పొందిన నంజప్ప జీవితంలోని చివరి అధ్యాయం మాత్రం విషాదకరంగా మారింది.

తరువాతి కాలంలో ఆయన మద్యపాన వ్యసనానికి గురయ్యారు. అది ఆయన ఆరోగ్యం మరియు జీవితంపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపింది.

కేవలం సుమారు 41 సంవత్సరాల వయస్సులో, 1965లో, పైల్వాన్ నంజప్ప కన్నుమూశారు.

ఆయన మరణంతో ముడిపడిన మరో హృదయవిదారక జ్ఞాపకం ఆయన ప్రియమైన కుక్కది.

నంజప్ప మరణించిన కొద్ది రోజులకే ఆయనను ఎంతో ప్రేమించిన ఆ విశ్వాసపాత్రమైన కుక్క కూడా నంజప్ప సమాధి సమీపంలోనే ప్రాణాలు విడిచిందని చెప్పబడుతుంది.

ఈ సంఘటన యజమాని మరియు జంతువు మధ్య ఉన్న ప్రేమ, విశ్వాసానికి హృదయస్పర్శమైన గుర్తుగా నిలిచింది.

స్మారకం మరియు వారసత్వం

చిత్రదుర్గ తన గొప్ప పైల్వాన్‌ను మరచిపోలేదు.

కుస్తీ రంగానికి ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తుగా కామన బాగిలు ఎదురుగా, మహారాణి కళాశాల పక్కన నంజప్ప స్మారకం నిర్మించబడింది.

దొడ్డ గరడిలో నూల హున్నిమె సందర్భంగా పైల్వాన్ నంజప్ప పెద్ద చిత్రపటాన్ని ఊరేగింపుగా తీసుకెళ్లే సంప్రదాయం కూడా ఆయనపై ఉన్న గౌరవాన్ని తెలియజేస్తుంది.

రచయిత టి. ఆర్. రాధాకృష్ణ నంజప్ప జీవితం మరియు చిత్రదుర్గ కుస్తీ సంస్కృతిని “కుస్తీ లోకద ధ్రువతారె పైల్వాన్ నంజప్ప” అనే రచనలో నమోదు చేశారు.

ఈ రచన కేవలం ఒక మల్లయోధుడి జీవితగాథ మాత్రమే కాదు. చిత్రదుర్గ గరడి సంస్కృతి, గురుశిష్య పరంపర, కుస్తీ, సంగీతం, రంగస్థలం మరియు ఆ కాలపు సామాజిక జీవితాన్ని కూడా పరిచయం చేస్తుంది.

చిత్రదుర్గ గర్వకారణం

నంజప్ప కాలంలో కుస్తీ కేవలం ఒక క్రీడ కాదు. అది శక్తి, క్రమశిక్షణ, ధైర్యం, గౌరవం మరియు ఊరి ప్రతిష్ఠకు ప్రతీక.

కుస్తీ రంగంలో ప్రత్యర్థులను ఎదుర్కొన్న మల్లయోధుడు, జాతీయ పతాకం కోసం తూటాలకు భయపడని దేశభక్తుడు, తబలాలో లయను ఆస్వాదించిన కళాకారుడు, రంగస్థలాన్ని ప్రేమించిన కళాభిమాని — ఇవన్నీ నంజప్ప వ్యక్తిత్వంలోని విభిన్న కోణాలు.

ముగింపు

పైల్వాన్ నంజప్ప చిత్రదుర్గ కుస్తీ చరిత్రలో మరచిపోలేని ధ్రువతార.

ఆయన జీవితంలో విజయాలు ఉన్నాయి, పోరాటాలు ఉన్నాయి, దేశభక్తి ఉంది, కళ ఉంది, చివర్లో విషాదం కూడా ఉంది. అయినప్పటికీ కాలం ఆయన పేరు మరియు కృషిని చెరపలేకపోయింది.

నేటి తరం నంజప్పను స్మరించడం అంటే కేవలం ఒక గొప్ప కుస్తీ యోధుడిని గుర్తుచేసుకోవడం మాత్రమే కాదు.

అది చిత్రదుర్గ గరడి సంప్రదాయాన్ని, మల్లయుద్ధ సంస్కృతిని, శారీరక దృఢత్వాన్ని మరియు వీరభూమి సాహస వారసత్వాన్ని స్మరించుకోవడం.

పైల్వాన్ నంజప్ప కేవలం చిత్రదుర్గకు చెందిన ఒక మల్లయోధుడు కాదు — ఆయన చిత్రదుర్గ శక్తి, సాహసం, దేశభక్తి మరియు కుస్తీ వారసత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచారు.