ಶ್ರೀಮತಿ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ – ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ನಡೆದಾಡುವ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಯದಿದ್ದರೂ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳನ್ನು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಜಾನಪದ ಸಿರಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ಮಹಾತಾಯಿ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕೋಟೆ, ಪಾಳೆಯಗಾರರು, ವೀರಗಾಥೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಟ್ಟಿಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನೊಳಗೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಕಥನಕಾವ್ಯಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತು.

ಅಂತಹ ಜಾನಪದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಅದ್ಭುತ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರತಿಭೆಯೇ ನಾಡೋಜ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ.

ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನಪದ ಪದಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ “ಜನಪದ ಸಿರಿ”, “ಜನಪದ ಕಣಜ”, “ಜಾನಪದ ಕೋಗಿಲೆ” ಮತ್ತು “ನಡೆದಾಡುವ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವಕೋಶ” ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದರು.

ಯಲಗಟ್ಟೆ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿಯ ಮಗಳು

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಲಗಟ್ಟೆ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಹುಟ್ಟೂರು.

ಈರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕಾಡಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಕಾಡುಗೊಲ್ಲ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.

ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಾಲೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಹೊರಗೆ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು.

ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಧಾನ್ಯ ಕುಟ್ಟುವಾಗ, ಬೀಸುವಾಗ, ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ, ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಾಲಕಿ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೇಳಿದ ಹಾಡುಗಳು ಅವರ ನೆನಪಿನಿಂದ ಮಾಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹೀಗೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯೇ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಮೊದಲ ಜಾನಪದ ಗುರುಗಳಾದರು.

ಕಾಡುಗೊಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಂಠ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಡುಗೊಲ್ಲ ಸಮುದಾಯ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆಚರಣೆ, ನಂಬಿಕೆ, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲ.

ಮದುವೆಗೆ ಹಾಡಿದೆ, ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಹಾಡಿದೆ, ದೇವರಿಗೆ ಹಾಡಿದೆ, ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಾಡಿದೆ; ನೋವಿಗೂ ಹಾಡಿದೆ, ಸಂತೋಷಕ್ಕೂ ಹಾಡಿದೆ.

ಜನರ ಬದುಕೇ ಹಾಡಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಈ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಬೆಳೆದರು.

ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳ ಒಡತಿ

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಲ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ.

ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪುಸ್ತಕದ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ನೆನಪಿನಿಂದಲೇ ಹಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಅವರ ಜಾನಪದ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಪದಗಳ ಸಿರಿ ಎಂದೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿ ಕಲಿತ ಅನೇಕ ಪದಗಳು, ದೀರ್ಘ ಕಥನಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಒಬ್ಬ ಗಾಯಕಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವಂತ ಜಾನಪದ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದ್ದರು.

ಕಥನಗೀತೆಗಳ ಸಿರಿ

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಜಾನಪದ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು, ದೇವರ ಹಾಡುಗಳು, ಮದುವೆ ಹಾಡುಗಳು, ಆಚರಣೆಯ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಕಥನಕಾವ್ಯಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.

ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ “ಮಹಸತಿ ಕಾಟವ್ವ” ಮತ್ತು “ಕತ್ತಲೆ ದಾರಿ ದೂರ” ಮೊದಲಾದ ಕಥನಗೀತೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದವು.

ಕಾಡುಗೊಲ್ಲರ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕರ ಕುರಿತ ಹಾಡುಗಳು ಭಕ್ತಿ, ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಅವರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಂಗೀತ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಬದುಕೇ ಅಡಗಿತ್ತು.

ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ವಿಶಾಲ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಬೆಳಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಹಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನದ ವಲಯಕ್ಕೂ ತಲುಪಲು ಅವರಂತಹ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೆರವಾಯಿತು.

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಕಂಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪಾರ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತಂತೆ, ಸಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕರು ಅವರತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು.

ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೇ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಅಜ್ಜಿ

ಓದು ಬರಹ ತಿಳಿಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೇ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿತು.

ಅವರನ್ನು ಕೇಳುವುದೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕವಿಲ್ಲದ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೊಂದನ್ನು ತೆರೆದಂತೆ.

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯಂತಹ ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರ ಮೂಲಕವೇ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚರಣೆ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ದಾಖಲೆ

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಪದಗಳ ಮಹತ್ವ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ನೈಜ ಅನುಭವಗಳಿದ್ದವು.

ಮದುವೆ, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧ, ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕು, ಕೃಷಿ, ಹಬ್ಬ, ದೇವರು, ದುಃಖ, ಸಂತೋಷ, ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ — ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದವು.

ರಾಜರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದವು.

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಕೇವಲ ಗಾಯಕಿಯಲ್ಲ

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯನ್ನು ಕೇವಲ “ಜನಪದ ಗಾಯಕಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅವರು ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸ್ಮರಣೆಯ ರಕ್ಷಕಿ.

ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾಡೂ ಒಂದು ಪುಟ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥನಕಾವ್ಯವೂ ಒಂದು ಗ್ರಂಥ.

ಅವರ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯೇ ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ಕನ್ನಡದ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಸಾಧನೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದವು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆರ್. ಗುಂಡೂರಾವ್ ಅವರು ಅವರಿಗೆ “ಜನಪದ ಸಿರಿ” ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.

ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ “ನಾಡೋಜ” ಗೌರವ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದಲೂ ಅವರ ಜಾನಪದ ಸೇವೆಗೆ ಗೌರವ ದೊರೆಯಿತು. ಅನೇಕ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜಾನಪದ ಮೇಳಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಮಠಮಾನ್ಯಗಳು ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದವು.

ಆದರೆ ಜನರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದ “ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಬಹುಶಃ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯ ಗೌರವ.

ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಪರಂಪರೆ

ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬಾರದು. ಅದು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕು.

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದ ಜನಪದ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಯಲಗಟ್ಟೆ ಕಾಡುಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿಯ ಸಿರಿಯಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖರು.

ಸಿರಿಯಮ್ಮ ಅವರು ಸೋಬಾನೆ, ಕೋಲು, ಗಗ್ಗರ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎತ್ತಪ್ಪ, ಜುಂಜಪ್ಪ, ಕ್ಯಾತಪ್ಪ ಮೊದಲಾದ ಕಾಡುಗೊಲ್ಲರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕರ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ನಂತರವೂ ಆ ಜಾನಪದ ಸಂಪತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು: ನಾಡೋಜ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜನಪದ ಗಾಯಕಿ ಸಿರಿಯಮ್ಮ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಆದರೆ ಸಿರಿಯಮ್ಮನಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಮೂಲಕ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಅಗಲಿಕೆ

ತಮ್ಮ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ಜನಪದ ಲೋಕದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯಲಗಟ್ಟೆ ಗೊಲ್ಲರಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಅವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಕಂಠ ಮೌನವಾಯಿತು.

ಆದರೆ ಆ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಜಾನಪದ ಸಂಪತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದವರು, ಅವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದ ಗಾಯಕಿಯರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರು ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ನಿಜವಾದ ‘ಜನಪದ ಸಿರಿ’

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಅನೇಕ ವೀರರು, ರಾಜರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಸಂತರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ನಾಡಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಅವರ ನಡುವೆ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿಯ ಸ್ಥಾನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು.

ಅವರು ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.

ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆನಪನ್ನು ತನ್ನ ಕಂಠ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಅವರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಬದುಕಿತ್ತು.

ಅವರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗೊಲ್ಲರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇತ್ತು.

ಅವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮಣ್ಣಿನ ಸೊಗಡಿತ್ತು.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ಕೇವಲ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿಯಲ್ಲ; ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಂತ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದ್ದರು.

ಓದು ಬರಹ ತಿಳಿಯದ ಹಳ್ಳಿಯ ವಯೋವೃದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಸಾಹಿತಿಗಳು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುವಷ್ಟು ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರವಾಗಿದ್ದುದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಡಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಇಡೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೇ ಒಬ್ಬ ಅಜ್ಜಿಯ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪಾಲಿಗೆ ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಕಂಠವೇ ನಾಡೋಜ ಸಿರಿಯಜ್ಜಿ — ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ “ಜನಪದ ಸಿರಿ”.