ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ – ಏಕೀಕೃತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಲ್ಪಿ
ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ – ಏಕೀಕೃತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಲ್ಪಿ
ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದವನಹಳ್ಳಿ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ (10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1902 – 8 ಆಗಸ್ಟ್ 2000) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ವಕೀಲರು, ಮುತ್ಸದ್ದಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಏಕೀಕರಣ, ಏಕೀಕೃತ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅವರು, ನಂತರ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು 1902ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಹಳುವಗಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಅವರು ನಂತರ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ 1926ರಲ್ಲಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ಅವರ ಯುವಕಾಲವು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರ ಬರಹಗಳು ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದರೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರ ಆದರ್ಶಗಳು ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು.
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ
ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ವಿವಿಧ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಹೋರಾಟಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
1939ರ ಅರಣ್ಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತುರುವನೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರವೂ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದೆ ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು.
ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಅವರು 1946ರಿಂದ 1950ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಹತ್ವದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರು.
ನಂತರ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ನಾಯಕ
ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದವು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್‌ರಚನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಇದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ 1973ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಹೆಸರು ಆಪ್ತವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. 1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಅವರು ಏಕೀಕೃತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಹೀಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಏಕೀಕರಣದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ
ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು:
1 ನವೆಂಬರ್ 1956 – 16 ಮೇ 1958
21 ಜೂನ್ 1962 – ಮೇ 1968
ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಹೊಸದಾಗಿ ಏಕೀಕೃತಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ನೀರಾವರಿ, ವಿದ್ಯುತ್, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಶರಾವತಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ಕೃಷಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.
ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ
ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಆಡಳಿತದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ನೀಡಿದ ಸಹಕಾರ.
ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸಹಕಾರ ಒದಗಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ದಶಕಗಳ ನಂತರವೂ ಈ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಯಿತು. 2011ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ದಲೈ ಲಾಮಾ ಅವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸಮೀಪ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದವರೆಗೆ
ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ, 1968ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅವಧಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಾಲಘಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
1969ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಘಟನೆಯ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ನಡುವಿನ ಗಂಭೀರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಪಕ್ಷದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸಂಘಟನಾ ಬಣದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.
ಈ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಆ ಕಾಲದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಇದ್ದದ್ದು ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ
ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರಿಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು.
ಅವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಈ ಭಾಗದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.
ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಅವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದರು.
ಹೀಗಾಗಿ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಯಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ
ದೀರ್ಘ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಜೊತೆಗೆ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಸರಳತೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ My Life and Politics ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ
ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು 2000ರ ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ 97 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಉದಯ, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಅವರ ಜೀವನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.
ಇಂದು ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ, ಏಕೀಕೃತ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಜೀವನ
ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸೇರಿದವರು.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಏಕೀಕೃತ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ಜೀವನಗಾಥೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ
ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪದ್ಮಶಾಲಿ · ನಿರ್ವಾಹಕರು / ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರು
ರಾಘವೇಂದ್ರ ಪದ್ಮಶಾಲಿ ಅವರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳು →
