ಹೈದರಾಲಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ

ಹೈದರಾಲಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ

1779ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಘಟನೆ ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಆಳಿದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಾಯಕ ವಂಶದ ಆಡಳಿತ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ನಾಯಕ ವಂಶದ ಕೊನೆಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಐದನೇ ಮದಕರಿ ನಾಯಕರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೃಹತ್ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘ ಸೈನಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.

ಮದಕರಿ ನಾಯಕರ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ನಾಯಕರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.

ನಾಯಕ ಅರಸರು ಕೋಟೆಯ ಬೃಹತ್ ಗೋಡೆಗಳು, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳು, ಕಾವಲು ಗೋಪುರಗಳು, ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ದುರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು.

ಐದನೇ ಮದಕರಿ ನಾಯಕರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಹಲವು ಪ್ರಬಲ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮರಾಠರು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಲಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ಶಕ್ತಿ ದಖ್ಖನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಸಾಧಿಸಲು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದಿನೇದಿನೇ ಕಷ್ಟಕರವಾಯಿತು.

ಹೈದರಾಲಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ

ಹೈದರಾಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಬಲ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮುಂದಾದನು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ತನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೋಟೆ, ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಮಹತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಹೈದರಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸುವುದರಿಂದ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಸೈನಿಕ ಬಲ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಹೈದರಾಲಿ ಮತ್ತು ಮದಕರಿ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಆ ಕಾಲದ ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಮೈತ್ರಿ ಮತ್ತು ವೈರತ್ವಗಳು ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದವು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ರಾಜಕೀಯ ಪೈಪೋಟಿ ನೇರ ಸೈನಿಕ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಹಿಂದಿನ ದಾಳಿಗಳು

ಹೈದರಾಲಿಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೋಟೆಯ ಬಲಿಷ್ಠ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿತು.

ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗುಡ್ಡಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೋಟೆಯ ಹಲವು ಸುತ್ತಿನ ಗೋಡೆಗಳು, ಕಿರಿದಾದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ಈ ಸಂಘರ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೀರಗಾಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒನಕೆ ಓಬವ್ವಳ ಕಥೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಿರಿದಾದ ರಹಸ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾದ ಒಬವ್ವನ ಕಿಂಡಿ ಮೂಲಕ ಒಳನುಗ್ಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಓಬವ್ವ ಎದುರಿಸಿದಳು ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ.

ಧಾನ್ಯ ಕುಟ್ಟಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಮರದ ಒನಕೆಯನ್ನು ಆಯುಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಓಬವ್ವಳ ಸಾಹಸವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧದ ಅಮರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

1779ರ ಅಂತಿಮ ದಂಡಯಾತ್ರೆ

ಹಿಂದಿನ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹೈದರಾಲಿ 1779ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೈನಿಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.

ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತವಾದ ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಹೈದರಾಲಿಯ ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಈ ಯುದ್ಧವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯ ಪತನ ಮತ್ತು ಐದನೇ ಮದಕರಿ ನಾಯಕರ ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.

1779ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಹೈದರಾಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದ ನಾಯಕ ಅರಸರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.

ಮದಕರಿ ನಾಯಕರ ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪತನದ ನಂತರ ಮದಕರಿ ನಾಯಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಅವರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು.

ಮದಕರಿ ನಾಯಕರ ಸೋಲು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರಾಜನ ಸೋಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಾಯಕ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.

ನಂತರ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೈದರಾಲಿಯ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಹೈದರಾಲಿ ಅದರ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೋಟೆಯ ಸೈನಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹೊಸ ಆಡಳಿತದ ಸೈನಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೋಟೆಯ ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

1782ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಲಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು. ಹೀಗಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಾಯಕ ಅರಸರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ಕೋಟೆಯು ಈಗ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ವಿಶಾಲ ಸೈನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಾಯಕ ವಂಶದ ಅಂತ್ಯ

1779ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪತನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಾಯಕ ವಂಶದ ರಾಜಕೀಯ ಆಡಳಿತದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ನಾಯಕರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು.

ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಭವ್ಯವಾದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಾಯಕ ಅರಸರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕ, ಮದಕರಿ ನಾಯಕ ಮೊದಲಾದ ಅರಸರು ಹಾಗೂ ಒನಕೆ ಓಬವ್ವಳಂತಹ ವೀರ ಮಹಿಳೆಯರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು

1779ನೇ ವರ್ಷ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿದೆ.

1779ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಾಯಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹೈದರಾಲಿಯ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಅದು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು.

ಹೈದರಾಲಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. 1799ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಪತನದ ನಂತರ ಅದು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿತ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು.

ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ವಿಶಾಲ ಸಂಘರ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಹಾಕಿತು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ

ಹೈದರಾಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೈನಿಕ ವಿಜಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಾಯಕ ವಂಶದ ರಾಜಕೀಯ ಆಡಳಿತದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತದ ಹೊಸ ಯುಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.

ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ — ಒಂದೆಡೆ ಹೈದರಾಲಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ನಾಯಕ ಅರಸರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸಿದ ಕೊನೆಯ ಹೋರಾಟ.

1779ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪತನದೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕ ಅರಸರ ರಾಜಕೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡರೂ, ಅವರ ಪರಂಪರೆ ಅಳಿದುಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಭವ್ಯವಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆ, ಮದಕರಿ ನಾಯಕರ ನೆನಪು, ಒನಕೆ ಓಬವ್ವಳ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಅರಸರ ಕಾಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.