ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು – ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮುರುಘಾ ಪರಂಪರೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಶಿವಶರಣರು

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ, ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲ. ಈ ನೆಲದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಮಠ-ಮಾನ್ಯಗಳ ಪರಂಪರೆಯೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.

ಅಂತಹ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಬೃಹನ್ಮಠ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಠವು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣರಾದ ಮಹಾನ್ ಯತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ದೇಶಿಕರು, ಅಂದರೆ ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖರು.

ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಶೂನ್ಯಪೀಠದ ಗುರುಪರಂಪರೆಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದವರು ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು. ಅವರ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಶೂನ್ಯಪೀಠ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹಾನ್ ಯತಿ

ಮುರುಘಾ ಮಠದ ಪರಂಪರೆ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯಪೀಠದ ತಾತ್ವಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣ ಮೊದಲಾದ ಶರಣರ ಅನುಭಾವ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ಶೂನ್ಯಪೀಠದ ಗುರುಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತರಾಗದೆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಧರ್ಮ, ತತ್ವ, ಅನುಭಾವ ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ದೇಶಿಕರೂ ಇದೇ ಸಂಚಾರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಯತಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸಂಚಾರ ನಡೆಸಿ, ಜನರಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾ ಶರಣ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಅಪಾರ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಶಾಂತವೀರರು

ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕೇವಲ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೂ ಅಪಾರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ಮಠದ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವರ ಧರ್ಮಸಂಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ದೊರಕಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಮತಗಳ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ವಾದ-ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದ್ದರೆಂದೂ, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೆಂದೂ ಮಠದ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಇದರಿಂದ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ಅನುಭಾವ, ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ತು ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದತ್ತ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆಗಮನ

17ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವನ್ನು ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು 1689ರಿಂದ 1721ರವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದರು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಮಠದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕನಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವವಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದಲೇ ತನಗೆ ಅಧಿಕಾರ ದೊರಕಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕನಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿ ಜನರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕ ಬಯಸಿದನು.

ಮೇಲುದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಠ ನಿರ್ಮಾಣ

ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕ 1689ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮೇಲುದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಠವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮುಂದಾದನು ಎಂದು ಶ್ರೀಮಠದ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿನ ಚಿನ್ಮೂಲಾದ್ರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಮಠಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದನೆಂಬ ಪರಂಪರೆಯೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮೂಲತಃ ಸಂಚಾರ ಜೀವನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದ ಯತಿಗಳು. ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವುದು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನಪದ್ಧತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೂ ವಯೋವೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕನ ಭಕ್ತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು.

ಇದು ಮುಂದೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ ಆಯಿತು.

‘ಚರ’ವಾಗಿದ್ದ ಶೂನ್ಯಪೀಠ ‘ಸ್ಥಿರ’ವಾದ ಕ್ಷಣ

ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಶೂನ್ಯಪೀಠದ ಗುರುಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಧರ್ಮಸಂಚಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅವರಿಗೆ ಮಠವೆಂದರೆ ಒಂದೇ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗುರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ, ತತ್ವಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಜನಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ನಂತರ ಈ ಸಂಚಾರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಿರ ಕೇಂದ್ರ ದೊರೆಯಿತು.

ಹೀಗೆ ‘ಚರ’ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಶೂನ್ಯಪೀಠ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ಥಿರ’ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಮುಂದೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವೇ ಮುರುಘಾ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

ಮಾನವಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬಸವತತ್ವ

ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕಾರ್ಯ ಕೇವಲ ಪೂಜೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅವರ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವಸೇವೆ, ಬಸವತತ್ವದ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಮುರುಘಾ ಮಠದ ಪರಂಪರೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಶರಣ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲ ಆಶಯಗಳಾದ ಕಾಯಕ, ದಾಸೋಹ, ಸಮಾನತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರಿವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಅವರ ಧರ್ಮಸಂಚಾರದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಮಠದ ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಜನಜೀವನದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

93ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮಸೇವೆ

ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿ ಎಂದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ 93ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಸೇವೆ, ಬಸವತತ್ವ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದು.

ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಅವರ ಕಾರ್ಯ ಅವರ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ದೊರೆ ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕನಂತಹ ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ್ದನೆಂಬ ಪರಂಪರೆ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಚನ ಪರಂಪರೆ

ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಲಭ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ‘ಏಕೋತ್ತರ ಸಾರ’, ‘ಮಡಿವಾಳಯ್ಯನವರ ಚರಿತ್ರೆ’, ‘ಸಂಪಾದನೆಯ ವಚನ’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವರ ವಚನಗಳು’ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಮಠಾಧೀಶ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಚಿಂತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುರುಘಾ ಮಠದ ಉದಯ

ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ನಂತರ ಸ್ಥಿರವಾದ ಮುರುಘಾ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.

ಅವರ ನಂತರ ಗುರುಸಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ‘ಇಮ್ಮಡಿ ಮುರಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು, ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಠವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ, ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುರುಘಾ ಪರಂಪರೆಯ ಶಾಖಾಮಠಗಳು ಮತ್ತು ವಿರಕ್ತಮಠಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು ಎಂದು ಮಠದ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ದಾಸೋಹ, ಬರಗಾಲ ಪರಿಹಾರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರಸಾದ ನಿಲಯಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನೋಪಯೋಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.

ಈ ವಿಶಾಲ ಪರಂಪರೆಯ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆಗೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾದವರು ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ದೇಶಿಕರು.

ಕರ್ತೃಗದ್ದುಗೆ – ಶ್ರೀಗಳ ಐಕ್ಯಸ್ಥಳ

ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದರು.

ಲಭ್ಯ ಮಠದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು 1703ರ ಜುಲೈ 5ರಂದು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು. ಅವರ ಐಕ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ‘ಕರ್ತೃಗದ್ದುಗೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

‘ಕರ್ತೃ’ ಎಂಬ ಗೌರವವೇ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮುರುಘಾ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಠದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರದೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಲಿದ್ದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಿರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಯತಿಯಾಗಿ ಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು – ರಾಜಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಸಂಗಮ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಒಂದು ಕಡೆ ಕೋಟೆನಾಡನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೊರೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಧರ್ಮಸಂಚಾರ ನಡೆಸಿ ಶರಣ ತತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿದ್ದ ಯತಿ.

ಭರಮಣ್ಣ ನಾಯಕನ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುರುಘಾ ಮಠಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ನೆಲೆ ದೊರೆಯಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ; ಅದು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಹೆಸರು

ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮುರುಘಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅದರ ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮಹತ್ವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಸಂಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗುರುಪರಂಪರೆಗೆ ನೆಲೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದವರು ಅವರು.

ಬಸವತತ್ವ ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಾರಿದವರು ಅವರು.

ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭಾವವನ್ನು ಜನಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದವರು ಅವರು.

ದೊರೆಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿಯೂ ಸರಳ ಯತಿಜೀವನದ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವರು ಅವರು.

ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ, ದಾಸೋಹ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮುರುಘಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.

ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ದೇಶಿಕರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಒಬ್ಬ ಯತಿಯ ಆಗಮನ ಮಾತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದ್ದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆಯ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಕೋಟೆ ಈ ನಾಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ಶೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದರೆ, ಮುರಿಗೆ ಶಾಂತವೀರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪರಂಪರೆ ಈ ನೆಲದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.