ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. 1831ರಿಂದ 1881ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳ ನೇರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. 1881ರ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ನಂತರ ಒಡೆಯರ್ ಅರಸರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪರಮಾಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಳಿದರು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ

ಆಧುನಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓದು, ಬರಹ, ಗಣಿತ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವವಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡತನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಚಯ

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತವಾದ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕ್ರಮೇಣ ರೂಪುಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಭಾಷೆ, ಗಣಿತ, ಇತಿಹಾಸ, ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಮೂಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳು ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಭಾಗವಾಗತೊಡಗಿದವು.

ಸರ್ಕಾರದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಶಾಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ದೊರೆಯಿತು.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಶಾಲೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಓದು-ಬರಹ, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಏಕರೂಪತೆ ಮೂಡತೊಡಗಿತು.

ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ದೂರದ ಗ್ರಾಮಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಇನ್ನೂ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದರು.

ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ

ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಅಥವಾ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗತೊಡಗಿದವು.

ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ಆದರೆ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ

ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಕೊರತೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಾದ ಬದಲಾವಣೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮಗಳು, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರ

ಆಧುನಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವು.

ಮಠಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದಾನಿಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾದರು.

ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದವು.

ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಧುನಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳಿದ್ದವು.

ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕೃಷಿ, ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಶಾಲೆಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಬರಗಾಲ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಕ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯೂ ದೂರದ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಶಾಲೆಗಳ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಮಾಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪತೊಡಗಿತು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ

ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಓದು-ಬರಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಶಾಲೆಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾವಂತರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಆಡಳಿತ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು.

ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಶಿಕ್ಷಕರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬೌದ್ಧಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯರಾಗತೊಡಗಿದರು.

ನಂತರ ಗಾಂಧೀವಾದಿ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆ ಕುರಿತ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ

ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.

ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು.

ಸ್ವದೇಶಿ, ಸ್ವರಾಜ್ಯ, ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಆಡಳಿತ ಮುಂತಾದ ವಿಚಾರಗಳು ವಿದ್ಯಾವಂತ ವರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ, ಕ್ರಮೇಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿದವು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶದ ಸಿದ್ದವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ, ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಗಾಂಧೀವಾದಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದತ್ತ

1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವ ವೇಳೆಗೆ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು, ಔಪಚಾರಿಕ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ತರಗತಿ ಆಧಾರಿತ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಒಳಗೊಂಡ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಆದರೂ ಶಿಕ್ಷಣವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲುಪಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೂರದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಅಡಿಪಾಯ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಪರಂಪರೆ

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಅವಧಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತವಾದ ಆಧುನಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಜಿಲ್ಲೆ ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಗಿತು.

ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ನೆರವಾಯಿತು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ — ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿತು.