ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಶೌರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧದ ನಾಡು ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಅರಸರ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಒನಕೆ ಓಬವ್ವನಂತಹ ವೀರರ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಈ ನೆಲವು, ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀವಾದಿ ಚಳವಳಿ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಗೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು ಶೌರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧದ ನಾಡು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಯಕ ಅರಸರ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಒನಕೆ ಓಬವ್ವನಂತಹ ವೀರರ ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಹೋರಾಟದ ಪರಂಪರೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಅನೇಕ ಜನರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀವಾದಿ ಚಳವಳಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸ್ವದೇಶಿ, ಖಾದಿ, ಮದ್ಯಪಾನ ನಿಷೇಧ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ, ಸರಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೋದ್ಧಾರ ತತ್ವಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.
1942ರ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ (Quit India Movement) ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂದೇಶವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿ, ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪ್ರದೇಶವೂ ಮಹತ್ವದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಭವ್ಯ ಕೋಟೆ, ನಾಯಕ ಅರಸರು, ವೀರ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗವು, ಶತಮಾನಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಹೊಸ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿತ್ತು.